Zmiany klimatu to już nie scenariusz filmu katastroficznego, a fakt, którego skutki odczuwalne są na całym świecie. Główną przyczyną wzrostu średnich temperatur jest nadmierna emisja dwutlenku węgla i innych gazów cieplarnianych, powstających m.in. przy przemysłowej produkcji żywności. Jako konsumenci mamy wpływ na ograniczenie skutków tych zmian, wybierając certyfikowaną żywność ekologiczną. Z badania przeprowadzonego przez SW Research, w ramach kampanii „Przestaw się na eko – szukaj Euroliścia” wynika, że dla blisko 27 proc. Polaków jedną z kluczowych zalet produktów „bio” jest ich dobry wpływ na środowisko.
Nieświadome zakupy zmieniają klimat
Robiąc zakupy spożywcze, często kierujemy się ceną i nie zastanawiamy się nad tym, w jaki sposób zostały wytworzone produkty, które wkładamy do koszyka – i jak wpływają na środowisko naturalne. A cena, jaką możemy zapłacić za nieodwracalne zmiany klimatu, będzie zdecydowanie wyższa: m.in. ograniczone zasoby żywności i wody pitnej, zmniejszenie populacji zwierząt, zagrażające zdrowiu temperatury czy gwałtowne zjawiska pogodowe.
Droga ku zrównoważonej produkcji żywności
Jak podaje Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu (IPCC), około 1/3 światowych emisji gazów cieplarnianych pochodzi właśnie z systemów żywnościowych. Unia Europejska, świadoma skali tego problemu, dąży do przekształcenia sposobu produkcji, by zmniejszyć ślad środowiskowy.
Jednym z kluczowych działań UE, w ramach zielonego ładu, jest strategia „Od pola do stołu”, przedstawiona przez Komisję Europejską w maju 2020 roku. Zmierza ona w kierunku neutralności klimatycznej, a w dokumencie podkreślona została potrzeba zapewnienia pełnowartościowej żywności, wyprodukowanej w oparciu o:
- ograniczenie stosowania pestycydów (o 50 proc. do 2030 r.) i środków przeciwbakteryjnych oraz redukcję stosowania sztucznych nawozów,
- zwiększenie obszarów upraw organicznych (do 25 proc. do 2030 r.),
- podniesienie dobrostanu zwierząt hodowlanych,
- odbudowę bioróżnorodności.
Żywność ekologiczna na ratunek planecie
Odpowiedzią na wyzwania, związane z produkcją żywności w kontekście zmian klimatycznych, może być certyfikowana żywność ekologiczna. Zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych, redukcja zanieczyszczenia wody i gleby, odbudowa bioróżnorodności, a także poprawa dobrostanu zwierząt hodowlanych to tylko kilka z wielu zalet, które możemy jej przypisać.
W jaki sposób rolnictwo ekologiczne zmienia klimat – na lepszy?
- Redukcja gazów cieplarnianych. Dane pokazują, że mniejsza emisja dwutlenku węgla do atmosfery oraz unikanie nawozów mineralnych charakterystyczne dla rolnictwa ekologicznego, mogą zmniejszyć lub zrekompensować 35 proc. całkowitych emisji z rolnictwa w ciągu najbliższych 10 lat.
- Efektywne gospodarowanie glebą i wodą. Rolnictwo ekologiczne ogranicza spływ powierzchniowy i zwiększa zdolność infiltracji wody, zmniejszając w ten sposób erozję gleby i zapobiegając powodziom.
- Ochrona krajobrazów i różnorodności biologicznej. Gospodarstwa ekologiczne mają o ok. 46-72 proc. więcej siedlisk półnaturalnych oraz o 30 proc. więcej gatunków flory i o 50 proc. więcej osobników fauny niż gospodarstwa konwencjonalne.
- Dbanie o dobrostan zwierząt. Rolnicy produkujący żywność ekologiczną, zobowiązani są do zaspokojenia potrzeb behawioralnych zwierząt, zapewnienia im dobrych warunków do życia, które przełożą się na ich zdrowie i zmniejszą zapotrzebowanie na stosowanie antybiotyków.
- Ochrona zapylaczy. Certyfikowane uprawy ekologiczne są przyjazne dla pszczół, które zapylają 77 proc. roślin na Ziemi i odpowiadają za zapylenie 1/3 wszystkich upraw rolnych. Zagrożeniem dla populacji pszczół są zmiany klimatu oraz stosowane w uprawach konwencjonalnych pestycydy.
Polskie Forum Żywności Ekologicznej to cykliczne wydarzenie, organizowane przez Polską Izbę Żywności Ekologicznej, podczas Międzynarodowych Targów Żywności i Produktów Ekologicznych BIOEXPO. To doskonała okazja do wymiany wiedzy, doświadczeń w obszarze certyfikowanego rolnictwa ekologicznego, a także rozmów na temat „eko” przyszłości.
